پرسشهای متداول
این جوابها از راهنمای رسمی فارسی بازنویسی شدهاند. انجمن support.delta.chat جای پرسشهایی است که هنوز در راهنما نیامدهاند: گزارش ایراد، پیشنهاد و کمک به یکدیگر. اگر این صفحه و راهنمای رسمی فرق داشتند، راهنمای رسمی ملاک است.
گام عملی هر موضوع در آموزش آمده است. اگر اول میخواهید بدانید ایمیل چیست و پیام از کدام رله (در برنامه فارسی: گذرگاه) میگذرد، صفحه ایمیل و رمزنگاری را بخوانید. راهنما را داخل خود برنامه هم میشود خواند، حتی بدون اینترنت.
شروع
دلتاچت چیست؟
دلتاچت پیامرسانی برای گوشی و رایانه است. نمایه را روی یک رله چتمیل میسازید، مخاطبها را با QR اضافه میکنید و پیامها بهطور پیشفرض رمزنگاری سراسری دارند. میتوانید چند نمایه داشته باشید و هر نمایه را روی چند دستگاه باز کنید. برنامه و رله هر دو نرمافزار آزادند.
چطور کسی را برای حرف زدن پیدا کنم؟
فهرست عمومی کاربران وجود ندارد. اگر کنار هم هستید، QR صفحه اصلی را نشان بدهید تا طرف مقابل اسکن کند. اگر از هم دورید، لینک دعوت را از همان صفحه رونوشت کنید و از یک راه خصوصی دیگر بفرستید. جزئیات در آموزش مخاطب.
چرا یک گپ بهصورت درخواست آمده؟
وقتی کسی که با QR یا لینک دعوت به شما وصل نشده برایتان بنویسد (مثلاً دوستی شما را به او معرفی کرده)، گپ بهصورت درخواست میآید. تا آن را نپذیرید نمیتوانید جواب بدهید. اگر حذفش کنید، پیام بعدی او دوباره درخواست میشود. برای قطع کامل، او را مسدود کنید.
نمایه چیست و چطور عوضش کنم؟
نمایه نام، تصویر و کلید رمزنگاری است و روی دستگاه شما نگه داشته میشود. روی تصویر نمایه در گوشه بالا بزنید تا نمایه تازه بسازید یا بین نمایهها جابهجا شوید. بهتر است نمایههای کاری، خانوادگی و فعالیتهای حساس را از هم جدا نگه دارید.
برای حذف یک نمایه (وقتی چند نمایه دارید) از همان منوی جابهجایی استفاده کنید؛ روی رایانه، روی نمایه در نوار کناری راستکلیک کنید. نمایه فقط از همین دستگاه حذف میشود و روی دستگاههای دیگر باقی میماند. حذف برنامه فقط داده همین دستگاه را پاک میکند. نشانی روی رله چتمیل بعد از مدتی بیاستفاده ماندن، طبق سیاست همان رله، پاک میشود.
چه کسی تصویر نمایه و وضعیت را میبیند؟
تا وقتی برای کسی پیام نفرستادهاید یا با QR به او وصل نشدهاید، او تصویر نمایه شما را نمیبیند. وضعیت را از تنظیمات ← نمایه مینویسید و مخاطب پس از دریافت اولین پیام شما، آن را در صفحه مشخصاتتان میبیند.
نقطه سبز و تیکها یعنی چه؟
نقطه سبز یعنی در حدود ۱۰ دقیقه اخیر آن مخاطب را دیدهاید، چون پیام داده یا رسید خواندن فرستاده. این وضعیت آنلاینِ لحظهای نیست.
یک تیک: پیام به رله رسیده. دو تیک: حداقل یک نفر خوانده، اگر هر دو طرف رسید خواندن را در تنظیمات ← گپها روشن کرده باشند. در گروه تیک دوم یعنی دستکم یک عضو خوانده است.
تیک سبز قدیمی نمایه کجا رفت؟
در نسخههای قدیمی کنار بعضی مخاطبها تیک سبز و خط «معرفیشده توسط» دیده میشد. از نسخه ۲ هر مخاطب با کلید عمومیاش شناخته میشود و این نشانها برداشته شدهاند. بعد از وصل شدن با QR یا لینک دعوت، گرداننده رله نمیتواند کلید را وسط ارتباط عوض کند.
هنوز ممکن است کسی لینک دعوت را به اسم شخص دیگری بدهد. QR را از خود شخص بگیرید. اثر انگشت دو دستگاه را در صفحه رمزنگاری مخاطب مقایسه کنید.
گپ، گروه، کانال
سنجاق، ساکت و بایگانی چه فرقی دارند؟
سنجاق گپ را بالای فهرست نگه میدارد. ساکت اعلان را قطع میکند ولی پیام میآید. بایگانی گپ را از فهرست اصلی برمیدارد. اگر پیام تازه بیاید و گپ ساکت نباشد، از بایگانی برمیگردد. برای این کارها روی گپ انگشت را نگه دارید یا راستکلیک کنید.
پیامهای ذخیرهشده چطور کار میکنند؟
روی پیام «ذخیره» را بزنید؛ بعداً در گپ «پیامهای ذخیرهشده» آن را پیدا میکنید و از همانجا به پیام اصلی برمیگردید. برای یادداشت شخصی هم هست و بین دستگاهها همگام میشود. اگر اصل پیام پاک یا ویرایش شود، نسخه ذخیرهشده میماند.
بعد از فرستادن میشود ویرایش یا پاک کرد؟
بله. روی پیام انگشت را نگه دارید یا راستکلیک کنید و «ویرایش» یا «حذف برای همه» را بزنید. پیام ویرایششده کنار زمان مشخص میشود. اگر کسی قبلاً پاسخ داده، ذخیره کرده، بازارسال کرده یا عکس گرفته، آن نسخه پیش او میماند.
دو دوست را چطور به هم معرفی کنم؟
در گپ نفر دوم پیوست ← مخاطب را بزنید و نفر اول را بفرستید. یک جمله معرفی هم میشود نوشت. نفر دوم کارت مخاطب را میبیند و با زدن روی آن گپ را شروع میکند.
کیفیت عکس و فیلم را از کجا کم کنم؟
عکس، فیلم و پیام صوتی بهطور پیشفرض فشرده میشوند. برای اینترنت ضعیف: تنظیمات ← گپها ← کیفیت رسانه ارسالی. برای فرستادن بدون فشردهسازی از پیوست ← پرونده استفاده کنید. فایلهایی که از این راه میفرستید فشرده نمیشوند. این راه داده بیشتری برای شما و بقیه گپ مصرف میکند.
پیام ناپدیدشونده از کی شروع میشود؟
از تنظیمات همان گپ روشن میشود و بازهای بین ۵ دقیقه تا ۱ سال دارد. زمان از اولین باری شروع میشود که گیرنده پیام را در دلتاچت میبیند. اگر طرف عکس بگیرد یا رونویسی کند، برنامه آن را پاک نمیکند.
پاک کردن پیام از دستگاه یعنی چه؟
این گزینه برای خالی کردن حافظه همین دستگاه است: تنظیمات ← گپها ← پاک کردن پیام از دستگاه، با بازهای بین یک ساعت تا یک سال. پیامهای قدیمیتر از آن بازه از همین دستگاه میروند. تفاوتش با پیام ناپدیدشونده این است که پیام ناپدیدشونده برای یک گپ تنظیم میشود و روی دستگاه همه اعضا اثر دارد.
گروه را چطور بسازم و چند نفر جا میشوند؟
«گپ جدید» ← «گروه جدید» را بزنید، اعضا را انتخاب کنید و نام بگذارید. تا اولین پیام را نفرستید گروه برای بقیه ساخته نمیشود. همه اعضا حقوق برابر دارند. محدودیت فنی مشخصی نیست، ولی بیش از ۱۵۰ نفر توصیه نمیشود. آموزش در بخش گروه.
خودم را از گروه حذف کردم. برمیگردم؟
خیر، خودتان نمیتوانید. از یک عضو دیگر در گپ دونفره بخواهید دوباره اضافهتان کند. اگر فقط اعلان مزاحم است، گروه را ساکت کنید و عضو بمانید.
نمیخواهم دیگر از این گروه پیام بگیرم
خودتان را از فهرست اعضا حذف کنید، یا کل گپ را پاک کنید. برای برگشتن باید یک عضو دیگر اضافهتان کند. ساکت کردن فقط اعلان را قطع میکند و پیامها همچنان میآیند.
گروه را چطور کپی کنم؟
صفحه مشخصات گروه را باز کنید و «هممانندسازی گپ» را بزنید (روی رایانه: راستکلیک روی گروه). نام، تصویر و در صورت نیاز اعضا را تغییر دهید. گروه تازه از گروه قبلی جداست و گروه قبلی سر جایش میماند.
کانال با گروه چه فرقی دارد؟
در کانال فقط صاحب کانال مینویسد. مشترکها همدیگر را نمیبینند. اعضا با QR یا لینک دعوت عضو میشوند و چند پیام اخیر را میگیرند. فهرست عمومی کانال نیست. برای جمعهای بزرگ کانال مناسبتر از گروه است. گامها در آموزش کانال.
تماس و مینیاپ
تماس روی کدام دستگاهها هست؟
تماس صوتی و تصویری فقط دونفره است و روی رایانه، Ubuntu Touch، iOS و اندروید ۸ به بالا کار میکند. فقط مخاطبهایی که پذیرفتهاید میتوانند تماس بگیرند. تماس صوتی و تصویری تا جای ممکن مستقیم بین دو دستگاه است؛ اگر راه مستقیم نبود از سرور TURN رله کمک میگیرد. در هر دو حالت رمزنگاری سراسری دارد. شرح دکمهها در آموزش تماس.
مینیاپ را از کجا بیاورم و چقدر خصوصی است؟
از پیوست ← Apps یک مینیاپ (Webxdc) انتخاب کنید یا فایل .xdc بفرستید. مینیاپ به اینترنت وصل نمیشود و دادهاش را فقط با اعضای همان گپ رد و بدل میکند. بعضی مینیاپهای لحظهای ممکن است مستقیم وصل شوند و طرف مقابل IP شما را ببیند. مینیاپ را از مخاطب نامطمئن باز نکنید. اگر فهرست پیشفرض باز نشد، نشانی انتخابگر مینیاپ (App Picker) را روی https://delta.sudoshz.ir/apps/index.html بگذارید (این نشانی فقط از داخل ایران باز میشود).
میتوانم خودم مینیاپ بسازم؟
بله. مینیاپ یک فایل zip با پسوند .xdc است که HTML، CSS و JS دارد. از نمونه Hello World در webxdc.org شروع کنید و پرسشهایتان را در انجمن بپرسید.
رمز و امنیت
پیامها با چه چیزی رمزنگاری میشوند؟
با زیرمجموعهای امن از OpenPGP. اتصال اولیه با SecureJoin (QR یا لینک دعوت) است و پس از آن Autocrypt رمزنگاری را بین مخاطبها و اعضای گروه حفظ میکند. دلتاچت از GnuPG استفاده نمیکند؛ پیادهسازیاش کتابخانه rPGP به زبان Rust است. از سرورهای کلید OpenPGP هم استفاده نمیکند. شرح کامل در صفحه ایمیل و رمزنگاری.
از کجا بفهمم پیام رمزنگاری شده؟
روی رلههای چتمیل همه پیامها رمزنگاری سراسری دارند و رله پیام بیرمزنگاری را نمیپذیرد. از سری نسخه ۲ (تیر ۱۴۰۴ / ژوئیه ۲۰۲۵) نشان قفل یا تیک سبزی روی پیام نیست، چون رمزنگاری پیشفرض است. پیوست و نام فایل هم رمزنگاری میشوند.
اگر نمایه ایمیل کلاسیک داشته باشید، ممکن است پیام بیرمزنگاری هم رد و بدل شود؛ چنین پیامی با نماد نامه مشخص میشود.
آیا ممیزی امنیتی مستقل شده؟
بله، چند بار؛ از جمله ارزیابی rPGP در دسامبر ۲۰۲۴ (Radically Open Security)، تحلیل رمزنگاری در ETH زوریخ، و بررسیهای Cure53 و Include Security روی انتقال پشتیبان، مینیاپها و هسته. فهرست و گزارشها در راهنمای رسمی است.
چه کسی IP من را میبیند؟
رلهای که به آن وصل میشوید IP شما را میبیند. در تماس و برخی مینیاپهای همزمان، اگر اتصال مستقیم برقرار شود، دستگاه طرف مقابل هم IP شما را میبیند. دلتاچت IP را ذخیره یا پخش نمیکند. اگر این برایتان حساس است VPN را برای کل سیستم بگذارید.
رازداری پیشرو و رمزنگاری پساکوانتومی دارد؟
هنوز نه. راهنمای رسمی پیادهسازی کامل رازداری پیشرو و رمزنگاری پساکوانتومی را با Autocrypt v2 برای سال ۲۰۲۶ اعلام کرده است. امروز اگر کلید خصوصی لو برود و کسی پیامهای در مسیر را جمع کرده باشد، با همان کلید خوانده میشوند. پاک کردن پیام از دستگاه جای رازداری پیشرو را نمیگیرد، چون ممکن است نسخهای از پیام جای دیگری مانده باشد.
دلتاچت هنوز از قابلیت Sealed Sender پشتیبانی نمیکند.
کلید OpenPGP قبلیام را میتوانم وارد کنم؟
خیر. دلتاچت کلید را خودش طبق Autocrypt میسازد و مدیریت دستی کلید را پیشنهاد نمیکند. برای بررسی، مقایسه اثر انگشت داخل برنامه کافی است.
رله چه فرادادهای را میبیند؟
رله چتمیل نام، تصویر و اطلاعات گروه را ذخیره نمیکند. تنها چیزهایی که برای رساندن نامه میبیند نشانی فرستنده و گیرنده (که بهطور پیشفرض تصادفیاند) و زمان و اندازه پیام است. بقیه داخل بخش رمزنگاریشده است.
قطعی اینترنت
اینترنت قطع شد، دلتاچت کار میکند؟
دلتاچت بدون رله کار نمیکند، ولی رله لازم نیست خارج از ایران باشد. اگر یک رله داخلی (مثل delta.sudoshz.ir) را از قبل به نمایه اضافه کرده باشید، در شبکه ملی هم پیام میرود. دلتاچت پیامرسانی مستقیم بدون سرور (مثلاً با بلوتوث) ندارد. جزئیات در دلتاچت در قطعی اینترنت.
پروکسی را کجا تنظیم کنم؟
تنظیمات ← پیشرفته ← پروکسی. لینک socks5، http یا ss:// (Shadowsocks) را بچسبانید یا QR آن را اسکن کنید. این پروکسی فقط ترافیک دلتاچت را عبور میدهد. شرح بیشتر در دلتاچت در قطعی اینترنت.
رله دوم را چطور اضافه کنم؟
از نسخه ۲.۴۸: تنظیمات ← پیشرفته ← رلهها ← افزودن رله. همه دستگاههای خودتان باید ۲.۴۸ یا بالاتر باشند. شرح کامل در دلتاچت در قطعی اینترنت.
رله، ایمیل، چند دستگاه
رله چیست؟
رله (در برنامه فارسی: گذرگاه) سروری است که نامه را تا رسیدن به دستگاه گیرنده نگه میدارد و بعد پاک میکند؛ اگر دستگاه خاموش باشد، تا چند هفته. داده شما روی رله جمع نمیشود. رله پیشفرض خودکار تنظیم میشود. برای تغییر یا افزودن رله: تنظیمات ← پیشرفته ← رلهها، و QR یا لینک دعوت رله تازه را وارد کنید. پیش از حذف آخرین رله، رله دیگری اضافه کنید.
رلهها با هم کار میکنند. اگر رله را عوض کنید، مخاطبهای فعلی خبردار میشوند. رلهای که الان از داخل ایران در دسترس است در صفحه رلهها آمده است. خبرهای رله داخلی شیرازلینوکس در کانال تلگرام شیرازلینوکس منتشر میشود.
چرا دو نمایه؟
برای معرفی عمومی یک نمایه جدا بسازید و لینک دعوت همان را پخش کنید. لینک دعوتِ نمایهای را که برای گپهای خصوصی دارید جایی منتشر نکنید. برای ساخت نمایه تازه روی تصویر نمایه در گوشه بالا بزنید.
چرا هرزنامه به گپهایم نمیرسد؟
به نشانی چتمیل نمیشود نامه بیرمزنگاری فرستاد و رله آن را نمیپذیرد؛ هرزنامههای معمولی هم رمزنگاری ندارند.
رله خودم را روی گوشی راه بیندازم؟
نه. رله به سروری همیشهروشن (VPS یا رایانه) با IP ثابت نیاز دارد که کاربران به آن دسترسی داشته باشند. سادهترین راه مدمیل است؛ آموزش در صفحه مدمیل.
Disroot رله چتمیل است؟
نه. Disroot و Autistici صندوق ایمیل کلاسیکاند، نه رله چتمیل. در بعضی مقالههای فارسی کنار رله چتمیل آمدهاند. برای گپ روزمره یک رله چتمیل انتخاب کنید.
ایمیل کلاسیک را میشود وصل کرد؟
بله، به شرط اینکه آن نشانی را در هیچ برنامه یا سایت ایمیل دیگری استفاده نکنید. مسیر: نمایه تازه ← استفاده از سرور دیگر ← استفاده از رایانامه کلاسیک بهعنوان گذرگاه. سرویسهای ایمیل کلاسیک معمولاً اعلان فوری ندارند و در این حالت پیام بیرمزنگاری هم ممکن است (با نماد نامه). برای گپ روزمره از رله چتمیل استفاده کنید.
رله خودم را چطور راه بیندازم؟
راهنمای رسمی راهاندازی رله چتمیل را پیشنهاد میکند (github.com/chatmail؛ روی دبیان با Postfix و Dovecot). راه سادهتر مدمیل (Madmail) است: یک فایل اجرایی که روی یک VPS لینوکسی، حتی فقط با IP و بدون دامنه، نصب میشود؛ آموزش در صفحه مدمیل. اگر فقط به یک رله داخلی نیاز دارید، رله داخلی شیرازلینوکس (delta.sudoshz.ir) از قبل در دسترس است.
میتوانم یک نمایه را روی چند دستگاه داشته باشم؟
بله. هر دو دستگاه را به یک شبکه وصل کنید، روی دستگاه اول تنظیمات ← افزودن دستگاه دوم را بزنید و QR را با دستگاه دوم اسکن کنید. بعد از انتقال هر دستگاه مستقل است. اگر نشد، از برونبری پشتیبان استفاده کنید؛ فایل پشتیبان رمزنگاریشده نیست و باید جایی امن نگه داشته شود. گامها در آموزش دستگاه دوم.
نسخه وب دارد؟
خیر؛ طبق راهنمای رسمی، نسخه وب برای استفاده روزمره وجود ندارد. اگر روی آن رایانه حق نصب ندارید، نسخه قابلحمل ویندوز یا AppImage لینوکس را از صفحه دانلود بگیرید.
اعلان فوری (پوش) چقدر خصوصی است؟
برای رسیدن فوری پیام، اندروید و iOS از پوش اپل و گوگل استفاده میکنند. دلتاچت توکن دستگاه را رمزنگاری میکند. سرور واسط اعلان دلتاچت متن پیام، نشانی و IP شما را نمیبیند. سرویس پوش اپل یا گوگل هم متن گپ را نمیبیند و فقط برنامه را بیدار میکند تا خودش پیام را از رله بگیرد.
روی iOS راهی جز پوش نیست، چون سیستم اجازه دریافت آزاد در پسزمینه نمیدهد. روی اندروید، اگر پوش در دسترس نباشد، میتوانید «اتصال پسزمینه» را در تنظیمات ← آگاهسازها روشن کنید؛ پیامها کمی دیرتر میرسند.
آمار توسعهدهندگان چیست؟
روی اندروید میشود آمار ناشناس هفتگی را روشن کرد: تنظیمات ← پیشرفته ← فرستادن آمار به توسعهدهندگان دلتاچت. مثلاً نسخه برنامه و خطاهایی که پیش میآید. اطلاعات شناسایی شخصی فرستاده نمیشود و هر وقت بخواهید میتوانید خاموشش کنید.
پرسش شما اینجا نبود؟
متن کامل، از جمله دسترسیهای برنامه و تامین مالی پروژه، در راهنمای رسمی است. برای گزارش ایراد و پرسشهایی که هنوز پاسخ مشخصی ندارند، به support.delta.chat بروید.